top of page

कयुं ज्ञान मोक्षसाधक ?...

Aug 26
2 min read
An illustration explaining the different perspectives of Naya in Jainism as taught by P.P. Bhavyasundar Vijayji Maharaj Saheb.


अतत्त्व : आत्मस्वरूपनुं ज्ञान ज मोक्षनुं कारण छे.


तत्त्व : जेवुं आत्मस्वरूप श्वेतांबरो माने छे, तेवुं ज दिगंबरो माने छे.

एटले आत्मस्वरूपनुं ज्ञान तो बंनेनुं समान छे.

जो ते ज मोक्षनुं कारण होय, तो दिगंबरोने सम्यक्त्वी मानवा पडे. ज्यारे शास्त्रोमां तो तेमने निह्नव (मिथ्यात्वी) कह्या छे.


  • हकीकतमां आत्मस्वरूपना ज्ञान करतां, ‘आत्मस्वरूपने प्राप्त करवा माटे शुं करवानुं? शुं नहीं करवानुं ?’ तेनुं ज्ञान वधारे जरूरी छे... मोक्षनुं कारण छे.

    दिगंबरोनुं ते ज्ञान विपरीत छे. तेथी ज तेओ मिथ्यात्वी छे. (एवुं ज मूर्तिपूजा-विरोधीओ माटे समजवुं.)

    मासतुस मुनिवरने आत्मस्वरूपनुं शुं ज्ञान हतुं ? पण ‘आत्मस्वरूप प्राप्त करवा माटे ज्ञानी गुरुने परतंत्र रहेवुं जोइए’ ए ज्ञान हतुं... तो एमनो एनाथी मोक्ष थई गयो छे.

  • शास्त्रकारो पण हेयोपादेय (शुं करवानुं ? शुं नहीं करवानुं ?) ना ज्ञानने ज साचुं – परिणतियुक्त ज्ञान कहे छे....

    ते ज्ञानना धणीने ज ‘ज्ञानी’ कहे छे... ते ज्ञानथी ज प्रकृष्ट निर्जरा बतावे छे…

    ए ज्ञान आपनारा शास्त्रो (चरणकरणानुयोग)ने ज सर्वोत्कृष्ट जणावे छे.

  • अलबत्त, एनो अर्थ ए नथी के आत्माना स्वरूपने जाणवुं ज नहीं... पोताना क्षयोपशम – संयोगो अनुसारे तेने समजवा पुरुषार्थ जरूर करवो जोईए.

    पण कोईपण कारणे तेनुं ज्ञान न होय, तो मोक्ष अटकतो नथी, जो तेनी प्राप्तिना उपायोनुं सम्यग् ज्ञान होय.

  • हा, ‘हुं अत्यारे दोषभरपूर छुं (अशुद्ध छुं) ... मारा दोषोनो नाश थई शके (हुं शुद्ध थई शकुं)... दोषनाश थाय (शुद्ध स्वरूपनी प्राप्ति थाय), तो ज शाश्वत-संपूर्ण-साचुं (दुःखनी भेळसेळ विनानुं) सुख मळे...’

    आटलुं आत्मस्वरूपनुं ज्ञान अनिवार्यपणे जरूरी छे. ते पण एटला माटे, के ते ज्ञान न होय, तो शुद्ध स्वरूपनी प्राप्ति माटे पुरुषार्थ ज न करे.

  • एटले, शक्ति-संयोग होय, तो आत्मस्वरूपने जाणवा जरूर पुरुषार्थ करी शकाय; पण शुद्ध स्वरूपनी प्राप्तिना उपायो जे परमात्माए बताव्या छे... राग-द्वेषनो नाश करवा माटे जे आराधना अने भावना बतावी छे... ते जाणवा अने आचरवा पुरुषार्थ पहेलां अने वधारे करवो जोईए.




Comments

Rated 0 out of 5 stars.
No ratings yet

Add a rating
bottom of page