કક્ષાભેદે ધર્મભેદ...

Download PDF

• જિનશાસનની એક અપ્રતિમ વિશેષતા છે ➔ જીવની કક્ષા અનુસારે તેના માટેનો ધર્મ બદલાય છે.

• કરપાત્રી લબ્ધિ ધરાવનાર સાધુ પાત્રા ન રાખે, અને હાથમાં વાપરે – તે ધર્મ છે. (કારણકે પાત્રુ રાખવાથી થઇ શકતા સંભવિત મૂર્ચ્છા વગેરે દોષોથી બચાય છે, અને લબ્ધિ હોવાથી હાથમાં વાપરવામાં ઢોળાતું નથી.)

  તેવી લબ્ધિ ન ધરાવનાર સાધુ પાત્રા રાખે – તે ધર્મ છે. (કારણકે પાત્રુ ન રાખે, તો હાથમાં વાપરવામાં ઢોળાય. લોકનિંદા થાય... વગેરે અનેક દોષો છે.)

• જેઓએ પર્યાપ્ત શાસ્ત્રાભ્યાસ કરી લીધો છે, તેવા જિનકલ્પી વગેરે નિરપેક્ષ સાધુઓ પરસ્પર વાતચીત પણ ન કરે – તે તેમના માટે ધર્મ છે. (કારણકે પરસ્પર વાતચીતથી તેમને કશો લાભ નથી, અને અપેક્ષા ઊભી થવી વગેરે નુકસાનો સંભવિત છે.)

  જેમને શાસ્ત્રાભ્યાસ કરવાનો છે, તેવા સાધુઓ પરસ્પર સ્નેહ રાખે, ભણે-ભણાવે વગેરે પરસ્પર વ્યવહાર રાખે... તે તેમના માટે ધર્મ છે. (કારણકે તેમાં જ્ઞાનાદિની વૃદ્ધિનો લાભ છે.)

• જેમણે સમગ્ર સંસારનો ત્યાગ કર્યો છે, તેવા સાધુ ભગવંતો પૈસા કમાય નહીં, રાખે નહીં, બધું જ યાચના દ્વારા મેળવે – તે તેમના માટે ધર્મ છે. (કારણકે પૈસાની મૂર્ચ્છા વગેરે દોષોથી બચે છે.)

  સંસારમાં રહેનાર ગૃહસ્થો યાચના દ્વારા જીવનનિર્વાહ કરે – તે તેમના માટે અધર્મ છે (કારણકે તેમાં લોકનિંદા વગેરે દોષો છે.)

• સાચા દેવ-ગુરુ-ધર્મની સમજ જેમને છે, તેઓ સુદેવ સિવાય કોઇને ન નમે – તે તેમના માટે ધર્મ છે. (કારણકે બીજાને નમવામાં તેમના રાગાદિ દોષોની અનુમોદનાનો દોષ લાગે છે.)

  જેમને હજુ સાચા દેવ-ગુરુ-ધર્મની સમજ નથી, તેઓ કોઇપણ દેવને માને –નમે – તે તેમના માટે ધર્મ છે. (કારણકે તેનાથી તેઓ પાપભીરુ બને છે, પાપથી બચે છે, નાસ્તિકતાથી દૂર રહે છે...)

• ટૂંકમાં, જિનશાસન. આત્મ-કલ્યાણ કરવા ઇચ્છતા દરેક જીવને સ્વીકારે છે... તેના કલ્યાણ માટેનો માર્ગ – તેની ભૂમિકા-સંયોગોના આધારે બતાવે છે... કોઇ એક ચોક્કસ માર્ગનો આગ્રહ રાખતું નથી... આગ્રહ એક જ વાતનો હોય છે – દોષો ઘટવા જોઇએ...

  એટલે જ, પરસ્ત્રીગમન જેવું અધમ પાપ છોડી ન શકનાર વંકચૂલ માટે પણ જિનશાસન કલ્યાણનો માર્ગ બતાવે છે – કમ સે કમ રાજાની રાણીને છોડી દેજે.

  અને એના પ્રભાવે વંકચૂલે આત્મ-કલ્યાણ સાધી પણ લીધું છે...

• જગતના સર્વ (પાત્ર) જીવો માટે પોતપોતાની ભૂમિકા અનુસાર આત્મ-કલ્યાણનો માર્ગ બતાવનાર મારું જિનશાસન મહાન્ છે !

  અહો ! જિનશાસનમ્ !

  
  

અહો ! શ્રામણ્યમ્ ! ... અહો ! જિનશાસનમ્ !

Article written by P.P. Bhavyasundar Vijayji Maharaj Saheb for E-magazine Faithbook.